Turas Siar 355 - Caitlín agus Micheál Ó Seighin as Ceathrú Thaidhg ag caint le Ciarán Ó Fátharta ar Raidió na Gaeltachta: Cúinsí sóisialta agus eacnamaíochta sa gceantar, amhránaíocht agus stair amhráin an cheantair.
© RTÉ Raidió na Gaeltachta.
Duration
19:31Automatic Transcriptions
163Confirmed
0Completion
0.0%Transcription Segments
Bhoil, ceann de na tiarnaí talamh taobh istigh de Bhéal an Mhuirthead, bhí bhí aimsir an mhairéadaí, ceann de na tiarnaí beaga, ar ndóigh, ba é an Bibina agus an Cartúr an dá thiarna móra, ach bhí go leor tiarnaí beaga Caitliceach, bhí an Daon Lines, cuirim i gcás, bhí na daon ar an deoise seo, déan.
Well, one of the land lords inside Belmullet, there was the time of the marquis, one of the lesser lords, of course, Bibina and Cartúr were the two big lords, but there were many small Catholic lords, there was the Daon Lines, for example, the daon were in this diocese, do...
Caitliceach bhí eisean ina ina thiarna go deimhin bhí agus ní raibh maith an diabhal ann ach oiread. Bhí sé ach bhí bhí go leor tiarnaí beaga agus ba é Eoghan fear fear acu sin agus cumadh an an t-amhrán An tSaor ar seanbhealach Éireannach le le na náire a chur air agus doibrífear na náirí i gcónaí. Ní ní níl ort ach le fáil you know.
He was a Catholic, indeed he was a lord, and the devil wasn’t much good there either. He was, but there were many small lords, and Eoghan was one of those men, and the song "An tSaor" was composed in the old Irish way to shame him, and the shames will always be worked. You only have to find them, you know...
Agus amhrán é, mar a déarfá, a chastar a bhíodh.
And a song it is, as you might say, that used to be sung...
chasadh go minic ort bhíodh siad á chasadh mar bhí sé deas réidh le le casadh bhí sé furasta casadh mar mar amhrán cineál amhrán counting way western an an an am a deir siad bhí sé furast iad a iad a iad a sheoladh
they were often turned to you they used to be turned because it was nice and ready to be turned it was easy to turn as as a song kind of song counting way western the the the time they say it was easy to send them send them send them off.
Fám an bhfuartha, 'sé fám an bhuartha, an bhfuil baint aige sin leis an taobh seo?
About the coldness, it's about the worry, does that have anything to do with this side?
Bhuel tá fám fá tá a fhios agat gur bhí gur gur comhamhrán é fám ó mo mhórtha idir Bríd Ní Ní Dhónaill agus Rockard Bairéad. Tá a fhios agat bhuel má dhearcann tú ar na focla níl níl ciall ar bith leofa leis do véarsaí na nDéise Chéilí mura dtuigeann tú é seo. Bhí beirt tuile bhí ba Bríd Ní Dhónaill ó nap a bhí ina cónaí áit éigin i gceantar na ar an talamh ard ar ndóigh ní agus bhí an Bairéideach ansin ina chónaí ar an dtalamh íseal taobh istigh de Bhéal an Mhuirthead agus mo chuimhne so sheol chum ba Bríd ceathrú amháin agus chum Rocard an an an Cheathrú Rua eile agus do chríochnaíonn an t-amhrán mar seo le le le leathcheathrú anuraidh agus bhí an Bairéad chum ag moladh
Well, there’s a story, you know, that there was, that it was a duet between Bríd Ní Dhónaill and Rockard Bairéad. You know, well, if you look at the words, there’s no sense to them, to the verses of the Déise Céilí, unless you understand this. There were two people, Bríd Ní Dhónaill from Nap who lived somewhere in the area on the high ground, of course, and then there was Bairéad living on the low ground inside Béal an Mhuirthead, as I recall, so Bríd composed one quarter and Rocard composed the other quarter, and the song ends like this with the half-quarter last year and Bairéad was composing in praise.
Ag moladh na na léime agus Bríd Ní Dhomhnaill ag moladh na corshléibhe ar Corshlé a bhí sí so is is amhrán do beirt is os comhair is amhrán is agallamh do beirt iad atá ann.
Praising the leaps and Bríd Ní Dhomhnaill praising the cross-mountain on Crossmountain she was so it is a song for two and in front it is a song and a dialogue for two that are in it.
D'fhéadfadh muid a bheith ag caint go maidin, ar ndóigh, ar amhráin Mhaigh Eo agus fiú amháin gan a dhul isteach in amhráin raftóirí.
We could be talking until morning, of course, about Mayo songs and even without going into the songs of the raftmen.
Agus cósta 'Sea 'sea 'sea a Mhichíl agus a Chaitlín tá mé thar a bheith buíoch dhíobh as ucht a theacht isteach. Gabh mo leithscéal go raibh mé beagáinín deireanach mar bhí daoine ag iarraidh imeacht. Bhí muid ag caint ar ar ar an amhrán sin an Abhainn Mhór mar tá muid díreach buailte ar an Abhainn Mhór anseo agus Páirc Chill Téana díreach lena taobh agus ar ndóigh tá feictear dhom go bhfuil grees ag ardú taobh amuigh agus go mb'fhéidir go n-éireodh an brí den Abhainn Mhór agus go n-íbreodh sé na míolta.
And so, yes, yes, yes, Michael and Caitlín, I am extremely grateful to you for coming in. Excuse me for being a little late as people wanted to leave. We were talking about that song, the Abhainn Mhór (the Big River), because we are just beside the Abhainn Mhór here and Páirc Chill Téana is right beside it, and of course it seems to me that the grass is growing outside and maybe the meaning of the Abhainn Mhór would rise and it would drown the lice...
No more recordings to load