Turas Siar 355 - Caitlín agus Micheál Ó Seighin as Ceathrú Thaidhg ag caint le Ciarán Ó Fátharta ar Raidió na Gaeltachta: Cúinsí sóisialta agus eacnamaíochta sa gceantar, amhránaíocht agus stair amhráin an cheantair.
© RTÉ Raidió na Gaeltachta.
Duration
19:31Automatic Transcriptions
163Confirmed
0Completion
0.0%Transcription Segments
Is doiligh dhúinn sa lá atá inniu ann is dócha cuimhneamh ach ní raibh siad ag cuimhneamh i dtéarmaí go Gaillimh agus i dtéarmaí Maigh Eo b'fhéidir go raibh siad ag cuimhneamh ar thíos san Iorras nó thíos in Ulaí Mháille nó thíos ar an mbealach sin ach bhí cumarsáid ní raibh.
It is difficult for us today, I suppose, to remember, but they were not thinking in terms of Galway and in terms of Mayo, perhaps they were thinking of down in Erris or down in Ulaí Mháille or down that way, but communication was not...
Bhí an cineál cumarsáid atá anois le Raidió na Gaeltachta. Déarfaidh muid bhí an cineál cumarsáid sin nádúrtha déarfainn le agus ar ndóigh bhí na na hoícheanta ansin tá scigéil agam faoi faoi fear.
There was the kind of communication that there is now with Raidió na Gaeltachta. We will say that that kind of communication was natural, I would say, and of course there were the nights then—I have a joke about a man...
Srus go Dubhach Inis Anda Beag a bhí a bhí aithne agam, d'fhan mé i dteach an mhic agus iníon mhic ar feadh.
Stream to Dubhach Inis Anda Beag that was, that I knew, I stayed in the son’s house and the son’s daughter’s house for...
Blianta ó shular phós mé thíos i Ros Dumhach báid iontach amhráin i Ros Dumhach báid iontach ceoil iad daoine ciúin sé mhí.
Years before I got married down in Ros Dumhach, wonderful boats of song in Ros Dumhach, wonderful boats of music, they are quiet people, six months...
Agus an bhfuil sé imithe anois, an bhfuil, an bhfuil tada dhó sin ann?
And is he gone now, is he, is there anything of him left?
Tá na níl níl na hamhráin anois ann ach an fear seo anda beag. Bheadh sé céad bliain ó shin an scéal seo. Bhí a mhac ag insint dhom. D'imigh siad an aonaigh go Béal an Mhuirthead agus chaithfeadh siad imeacht an lá roimhe má bhí sé fiche ceathair míle isteach agus bhí cúpla feithide le aige agus chuir siad bhí siad ann ar maidin ansin agus chuir siad an cúpla feithid isteach i gcoirnéal isteach i gcúis agus fágadh an leaid óg le Jack inné an fhad is a bhí an an an anda beag ag dul ag cuartú ag dul thart ag cur fáth na seanaigh go bhfeicfeadh sé an raibh cuma ar bith ar an aonach. Tháinig a deich a chlog agus ní raibh ní raibh Andy ag teacht agus tháinig tháinig am lóin agus ní raibh Andy ag tíocht agus tháinig ard tráthnóna agus bhí bhí bhí ocras ar an leaid óg ag fáil bháis leis an ocras. So dhearc duine éigin eile, sin an cúpla cúpla feithid agus d'imigh sé ar ár seanathar agus tháinig sé ar a athair suas a bhí fead ag siúl aige.
There are no songs now, only this little man. This story would be a hundred years ago. His son was telling me. They went to the fair in Belmullet and they would have to leave the day before if it was twenty-four miles away and he had a couple of insects with him and they arrived there in the morning then and they put the couple of insects into a corner into a box and the young lad was left with Jack yesterday while the little man was going around searching, going about asking the reason for the fairs to see if there was any sign of the fair at all. Ten o’clock came and Andy wasn’t coming and lunchtime came and Andy wasn’t coming and late afternoon came and the young lad was starving, dying of hunger. So someone else saw, that’s the couple of insects, and he went off to our grandfather and he came to his father who was walking with him.
Bhí bhí agus sa Ros féin go fóill tá cúpla ceoltóir sa Ros go fóill ar ár scaitheamh ceoltóirí gléas ach níl níl níl na tá ré cur duf anois ar ar bean Joe agus ar Pheadar Mhór tá sé ina gach ceoltóir agus tá Uinseann Mac Graic ansin ceann de na dá chlann sin na curacha foga agus na dathanna ba ba clann mhór gléasanna ceoil iad so bhí bhí
There was, there was, and in the Ross itself still, there are a couple of musicians in the Ross still, for our time musicians of instruments, but no, no, no, the time is over now for Joe's wife and for Big Peadar, he is every musician, and Vincent Mac Graic is there, one of those two families, the Foga curraghs and the Dathanna, they were a big family of musical instruments, so there was, there was.
Tá iarsma den den den den cheol den cheol ann agus é go láidir ann.
There is a remnant of the music, of the music there, and it is strong there.
Tá an bunrud ann i gcónaí ó thaobh na gléasanna ceoil nó na hamhráin, rud eile na na hamhráin ach ach bhí bhí
The basic thing is always there in terms of the musical instruments or the songs, something else are the songs but but they were were.
Tháinig mé ar cosúil go bhfuil mé amhrán amháin déarfaidh muid Páidí Bán Chormaic anois agus d'fhoghlaim mé ar bhealach amháin i Ros do Duach é agus ar an taobh eile den caladh ansin just an taobh eile den den den chaladh b'fhéidir dhá chéad slat an taobh eile chuala mé ag bean ansin é agus na focla céanna.
I came upon, it seems, that I have one song—we’ll say Páidí Bán Chormaic now—and I learned it one way in Ros do Duach, and on the other side of the quay then, just the other side of the quay, maybe two hundred yards on the other side, I heard a woman there singing it, and the same words...
Ach an ceol ar bhealach eile ar fad, bealach éagsúil ar fad agus maíonn sí féin go bhfuair sí óna máthair é ar as Ros Dumhach í agus go bhfuair gur thug a máthair an ceol anonn léi ó Ros Dumhach agus bhí muid ag troid faoi ach bhí an saibhreas ceoil ann. Bhí
But the music in a completely different way, a totally different way, and she herself claims that she got it from her mother who is from Ros Dumhach, and that her mother brought the music with her from Ros Dumhach, and we were arguing about it, but the richness of the music was there. It was.
Is cosúil go raibh saibhreas amhráin agus filí agus 'chuile shórt thart.
It seems that there was a wealth of songs and poets and all sorts of things around.